«آیا تثلیث منطقی است؟»
گفتگویی با استاد مهماننواز
مهماننواز: سلام علیکم. بفرمایید.
فیلیپ: سوالی در باب تثلیث مسیحیت داشتم. آیا این آموزه غیر منطقی میباشد؟
مهماننواز: اینکه خدا سه تا باشد منطقی نیست
فیلیپ: تثلیث بیانگر سه بودن خدا نیست لکن یک بودن ذات الهی و سه بودن تشخص. آیا این موضوع غیر منطقیست؟
مهماننواز: سه بودن تشخص یعنی چه؟
فیلیپ: یعنی اینکه در خدا سه طرفین نسبی وجود دارند. در زبانی دیگر تثلیث بیان میدارد که خدا از نگر ذاتی واحد است و از نگر نسبی سه گانه حال میخواهم بدانم که آیا این آموزه خرده ی منطقی در بر دارد؟
مهماننواز: بلاخره مادر و فرزند مخلوق خدایند یا خدایند؟
فیلیپ: مادر؟ مادر چه پیوندی با تثلیث دارد؟ اگر منظور از مادر و فرزند و پدر و ... بشر باشند آری مخلوق خدایند و پیوندی هم با تثلیث ندارند.
مهماننواز: منظور این است که آیا حضرت مریم و حضرت عیسی مخلوق خدایند؟
فیلیپ: حضرت مریم که بالطبع مخلوق خدایند. اما مسیحیان بیان میدارند که عیسی در طبیعت انسانی مخلوق بود و در طبیعت الهی خالق و شخص دوم تثلیث. به سوال نخستم بر میگردم ارجمند. آیا توحید ذاتی و سه گانگی نسبی خدا بر مبنای منطقی محال است؟
مهماننواز: ببینید ما معتقدیم که خدا یکی است و همه موجودات عالم مخلوق خدایند.
فیلیپ: و مسیحیان باور دارند که این خدا ی یگانه در روابط درون ذاتیش سه گانه است. آیا خرده ای منطقی بر این موضوع وارد است؟
مهماننواز: خیر ذاتش واحد است.
فیلیپ: منظور از خیر این است که این موضوع منطقیست؟ آیا تثلیث منطقی است؟
مهماننواز: منطقی نیست که ذات خداوند سه گانه باشد.
فیلیپ: مسیحیان سخنی از سه گانگی ذات خدا نرانده اند، لکن سه گانگی نسبی در یک ذات واحد و یگانه.
مهماننواز: شما میتوانید منظور آنها را برای خود هضم کنید؟
فیلیپ: آری
مهماننواز: چگونه ممکن است؟
فیلیپ: اینگونه ممکن است که در ذات الهی، روابطی موجود اند و روابط باعث تمایز می گردند. پس در ذات الهی که ذاتی یگانه باشد تمایزاتی موجوداند. [این تمایزات] نه ذاتی لکن نسبی و بر اساس رابطه اند (رابطه مندی = نسبیت)
مهماننواز: اصلا مگر خدا وجودی مرکب است؟
فیلیپ: خیر بسیط است. بسیط ذاتی.
مهماننواز: مگر ذات میتواند دو گونه باشد؟ نسبی و غیر نسبی؟
فیلیپ: خیر ذات به یک گونه است و هر چه در خداست ذات خداست. رابطه همچون نیکویی و قدرت در ذات خداست. اما رابطه بر اساس خود اصلش باعث تمایز نیز میگردد و این تمایز، عرض کردیم، که تمایزی ذاتی نیست (= باعث ترکیب ذات نمی شود) بلکه تمایزی نسبی است.
مهماننواز: من واقعا متوجه منظور نمی شوم در هر صورت آیا به نظر شما عیسی خداست یا پسر خداست و یا یک مخلوقی مانند بقیه ی انسان ها
فیلیپ: مسیحیان میگویند که عیسی دارای دو طبیعت بود. وی در طبیعت انسانی، انسان و مخلوق بود و در طبیعت الهیش خدا و خالق. تثلیث چه شد گرامی. آیا منطقی بود؟
مهماننواز: خوب داریم همین را بحث می کنیم.
فیلیپ: بفرمایید.
مهماننواز: آیا آن طبیعت دوم عیسی همان خداست؟
فیلیپ: مسیحیان بیان میدارند: آری
مهماننواز: یعنی دو خدا داریم؟
فیلیپ: خیر یک خدا و یک ذات الهی.
مهماننواز: آن ذات با خدا دوتاست؟
فیلیپ: متوجه نشدم، آن ذات خودش خداست.
مهماننواز: فرمودید که یک ذات و یک خدا.
فیلیپ: بله ذات الهی همان خداست
مهماننواز: عیسی همان خداست؟
[توضیح: این، پنجمین باری است که استاد سوال فوق را می پرسند!]
فیلیپ: مسیحیان میگویند که در طبیعت الوهیش آری. طبیعت الوهی مسیح = ذات اقدس الهی. میشود این را به تثلیث مرتبط سازید؟ یگانگی ذاتی خدا و سه گانگی نسبی خدا؟
مهماننواز: ببینید این جمله را چندین مرتبه تکرار فرمودید. من میخواهم منظور را بفهمم. تا آنجا پیش رفتیم که فرمودید یک خدا و یک ذات. سوال من این است که آیا این دو دوتایند یا یکی هستند؟
فیلیپ: ارجمند، ذات الهی همان خداست. یعنی یک هستند. ذات الهی = خدا
[توضیح: مبحث خدا و ذاتش، بیش از آنکه در مسیحیت بررسی شود، در اسلام به کندو کاو کشیده شده. به همین دلیل برایم بسیار عجیب بود که یک "استاد" اسلام گرا، تصور میکند که ذات الهی و خدا میتواند دو چیز متفاوت باشند]
مهماننواز: خوب پس آن جنبه الهی عیسی در کجاست؟ کنار خدا؟
فیلیپ: جنبه ی الهی عیسی همان ذات الهیست.
[توضیح: در زبان ساده، طبیعت الهی عیسی ، اینور و آنور خدا نیست، بلکه خود خداست]
مهماننواز: خوب حالا صبر کنید. ما معتقدیم که روح همه انسانها از خداست و انا لله و انا الیه راجعون و همه مخلوق خداییم. و خداوند یگانه است.
فیلیپ: کمی سریع باشید بنده 10 دقیقه بیشتر وقت ندارم گرامی.
مهماننواز: ولی حقیقت همه ی انسانها که روح انهاست از نفخه روح الهی هستیم.
فیلیپ: یعنی همه ی انسان ها خدا هم هستند؟
مهماننواز: خیر. مخلوق خدا ولی خداوند از روح خود در ما دمیده است
فیلیپ: خوب پس این پیوندی با مبحث ما نداشت، چرا که مسیحیان میگویند عیسی هم انسان است و هم خدا.
مهماننواز: یعنی دو خدا داریم؟
فیلیپ: خیر طبیعت الهی مسیح چیز متفاوتی از ذات الهی نیست. یعنی دو ذات الهی نداریم لکن یک ذات الهی که همان یک خداست.
مهماننواز: پس نزاع لفظی است.
فیلیپ: خیر. بنده سوالی داشته ام و سوال - منطقی بود. از وقتی که گذاشتید بسیار سپاسگذارم. اگر مطلبی برای اضافه کردن ندارید شما را به خدا بسپارم.
مهماننواز: ممنون موفق باشید
فیلیپ: بدرود.
مهماننواز: التماس دعا. خدانگهدار شما.
این گفتگو از طریق برنامه ی "ارتباط شیعی" به انجام رسیده است. اشتباهات انگشت شمار و ناخودآگاه املایی/گرامری این گفتگو تصحیح شده اند.
«اثبات منطقی تثلیث»
«آیا تثلیث به تعدد یا ترکیب خدا خواهد انجامید؟»
اعتراض 1= 3 نیست ، مغلطه ی پهلوان پنبه است!
